معرفی تست رفتارشناسی دیسک (DISC)

تست DISC چیست؟

تست دیسک از محبوبترین تستهای رفتارشناسیه که کاربردهای زیادی در جنبههای مختلف توسعۀ فردی، خانوادگی، شغلی و سازمانی داره. مهمترین مزیت تست دیسک سادگی اونه؛ اگه بخواهید یک تست رو همین الان در ده دقیقه انجام بدید و تغییرات مثبتی رو بر اساس اون در رفتارتون شروع کنید باید تست دیسک رو امتحان کنید.

اگر معیار اعتبار رو میزان استفاده از یک تست بدونیم، تست DISC در کنار سادگی، بسیار معتبره و بارها اعتبار نتایج حاصل از اون از نظر آماری بررسی شده. موسسههای زیادی مشغول اصلاح تست DISC و ارائۀ پرسشنامههای دقیقتر و نتایج کاملتر هستند.

ساده و کاربردی بودن نتایج حاصل از آزمون DISC باعث شده این تست در زمینههای متفاوتی مانند بهبود ارتباطات فردی، بهبود ارتباطات سازمانی، بهبود سبک تدریس، بهبود فروش، بهبود مدیریت و رهبری و … استفاده بشه.

در این مطلب دربارۀ تیپهای رفتاری دیسک، تفسیر آزمون دیسک و چگونگی استفاده از نتایج تست DISC در پیشبرد مسیر شغلی صحبت میکنیم و چند سایت خوب برای انجام آزمون DISC رایگان به شما معرفی میکنیم.

تفاوت تست رفتارشناسی با تست شخصیتشناسی در چیست؟

«شخصیت» یک مفهوم انتزاعیه و ترکیبیه از هر آنچه ما هستیم شامل رفتار، افکار، هیجانات، انگیزشها، ارزشها و …؛ شخصیت تعریفهای بسیاری داره و درک شخصیت و استفاده از اون در بهبود زندگی، پروسهای زمانبره ولی درک و تحلیل رفتارهای ما سادهتره، چون رفتار قابلمشاهدهست و در صورت نیاز، قابل تطبیق با محیطه.

تست شخصیتشناسی Big5 به شما میزان پنج صفت شخصیتی مهم رو نشون میده و طبق اون پیشنهاداتی برای بهبود ابعاد مختلف زندگی ارائه میده. تست تیپشناسی MBTI، هشت مولفه رو در گرایشهای درونی شما بررسی میکنه و شخصیت شما رو در یکی از ۱۶ گروه اصلی خودش جا میده.

نتایج تستهای شخصیتشناسی برای استفاده نیاز به تحلیلهای مناسبی دارند و با وجود شناخت عمیقتری که نسبت به شخصیت فرد ایجاد میکنند، به راحتی کاربردی نمیشن.

تست رفتارشناسی دیسک با تقسیم ویژگیهای مهم رفتاری به ۴ گروه که هر کدام نمودهای رفتاری مشخصی دارند؛ به آسانی قابل یادگیریه. شما میتونید به سادگی قالب اصلی دیسک رو یاد بگیرید و همۀ سبکهای رفتاری اصلی دیسک رو بشناسید؛ نتایج تست دیسک به راحتی قابل استفاده در یک گروهه و میتونه افراد رو به درک مشترکی از همدیگه برسونه.

تست DISC هم میتونه نتایج اختصاصی و مفصلی برای هر کاربرد اختصاصی ارائه بده ولی مدل سادۀ اون هم برای بسیاری از موارد قابل استفادهست.

مدل رفتاری DISC چطور مطرح شد؟

تقسیم شخصیت و رفتار انسانها به چهار دسته از زمان گذشته رواج داشته؛ از چهار عنصر طبیعی تا چهار مزاج تا چهار نوع استخوانبندی. شاید این موضوع ربطی به مدل دیسک داشته باشه و شاید هم نه.

مدل رفتاری دیسک رو ویلیام مارستون در سال ۱۹۲۰ مطرح کرد. البته اون هیچوقت تستی بر مبنای این مدل ایجاد نکرد و تست DISC سالها بعد طراحی و اجرا شد.

تحلیل آزمون دیسک چه اطلاعاتی به ما میده؟

مارستون در ابتدا افراد رو با بررسی دو شاخصه به چهار گروه تقسیم کرد؛ «روبرو شدن و مقابله با دیگران» و «اقدام فعالانه یا منفعل». بدین صورت افراد چهار سبک رفتاری داشتند:

1. فعالانه با دیگران مقابله میکنند. (D)
2. فعالانه ارتباط برقرار میکنند ولی مقابله نمیکنند. (I)
3. در ارتباط پیشقدم نمیشوند و مقابله هم نمیکنند. (S)
4. منفعلانه و طبق موقعیت با دیگران مقابله میکنند. (C)

این چهار گروه به مرور کاملتر شدند و با چهار مولفۀ D (تسلط)، I (تاثیر)، S (ثبات) و C (تطابق) شناخته شدند و مدل رفتارشناسی DISC رو شکل دادند.

نتایج بهدستآمده از تفسیر تست DISC در چه حیطههایی کاربرد داره؟

حیطههای استفاده از تست دیسک بسیار گستردهست. در زمینۀ توسعۀ فردی و رسیدن به رضایت شغلی که بحث اصلی مطالب ماست؛ به خوبی میشه از نتایج تست دیسک استفاده کرد. شما با توجه به تست دیسک متوجه میشید در کدومیک از چهار مولفه، نمرۀ بالا و در کدومیک نمرۀ پایینی دارید. از اونجایی که همۀ چهار مولفۀ رفتاری دیسک مطلوب هستند ما باید سعی کنیم به تعادل نزدیک بشیم یعنی مولفههای پایین رو در خودمون پررنگتر کنیم.

مثلا فردی با مولفۀ D و C بالا نقاط قوت و ضعفی در رفتارهاش داره؛ این شخص جسارت و جاهطلبی رو به همراه دقت و تخصصگرایی از خودش نشون میده ولی در ارتباط با دیگران جای کار داره و باید مولفۀ I خودش رو با گشادهرویی با مردم و مولفۀ S خودش رو با سازگاری و صبر بالا ببره.

برای واضحتر شدن نتایج تست DISC، با توجه به نمرههایی که در ۴ مولفۀ اصلی تست به دست میآید، تیپبندیهای رفتاری مشخصی تعریف شدهاند. در تستهای معمول، ۱۵ تیپ رفتاری وجود داره و برای دقیقتر شدن نتیجه در بعضی از تستها تعداد بیشتری تیپ رفتاری تعریف میشه.

تست رفتارشناسی DISC میتونه چه کمکی به ما در مسیر شغلیمون بکنه؟

تست دیسک یک تست رفتارشناسیه و استفادۀ اصلیش در بهبود رفتارهای ما در محیط کار و زندگیه. بیشترین کاربرد تست DISC در بهبود ارتباطات در محیط کاری و پیشرفت شغلیه. شناخت نقاط قوت و ضعفمون در ارتباط با دیگران میتونه راهنمای بسیار خوبی برای پیشرفت شغلی باشه.

تست DISC نمیتونه خصوصیات شخصیتی رو به طور دقیقی مشخص کنه و از خوبیهای تست دیسک اینه که نمیگه رفتار شما ثابته بلکه میگه این پیشفرض شماست و میتونید به دلخواه، رفتارتون رو با محیط تطبیق بدید.

بنابراین معمول نیست که از تفسیر تست DISC برای انتخاب شغل مناسب استفاده بشه؛ در تست دیسک خصوصیتهای شخصیتی به طور کلی و غیردقیق مشخص میشه مثلا به طور کلی افراد با S بالا، C بالا و SC و CS درونگراتر از افرادی هستند که دو مولفۀ D و I بالا دارند.

برای انتخاب شغل مناسب با توجه به شخصیت فرد، میشه از تستهای شخصیتشناسی مناسبتر (مثللنگرگاههای شغلی، رغبتسنج شغلی هالند و یا MBTI) استفاده کرد. هر چند نتیجۀ تمام این تستها باید منجر به خودشناسی هر چه بیشتر ما بشه تا خودمون بتونیم بهترین انتخابها رو در مسیر شغلی داشته باشیم؛ هیچکس دوست نداره شغلش رو بر اساس پیشنهاد یک تست انتخاب کنه.

با این وجود توصیههایی وجود داره که از نظر مدل رفتاری دیسک، یک مدیر یا یک فروشنده باید چه تیپ رفتاریای داشته باشه؛ مثل تصویر پایین که به عنوان تیپ رفتاریِ ایدهآلِ بازاریابها عنوان شده بود که نمیدونم تا چه حد قابلاتکاست.

استفادۀ غلط از تست مدل رفتاری DISC چگونه است و ممکنه چه تبعاتی داشته باشه؟

• تستهای شخصیتشناسی رو باید با دقت پاسخ بدیم؛ سریع و سرسری خوندن سوالات و گزینهها از دقت نتیجه کم میکنه.
• باید طبق تجربه و درکی که از شخصیت و رفتار خودمون داریم به تست DISC جواب بدیم، نباید تصویری ایدهآل یا غیرواقعی از خودمون بروز بدیم.
• بهتره در هنگام پاسخ به آزمون دیسک، با دید مثبت به خودمون و امیدوارانه به سوالات جواب بدیم. پاسخگویی از روی عدم اعتماد به نفس، جواب غلطی به ما میده که با واقعیت رفتارمون منطبق نیست.
• یکی از نکات مثبت تست دیسک اینه که هر چهار مولفۀ رفتاری رو مثبت تعریف میکنه و اول روی مشخصههای مثبت هر تیپ رفتاری تاکید میکنه و در مرحلۀ دوم پیشنهادهایی برای بهبود رفتارها مطرح میکنه. ما هم بهتره به این تست به همین صورت نگاه کنیم و پیشزمینهای دربارۀ اینکه کدوم مولفۀ رفتاری بهتره نداشته باشیم و تیپ رفتاری خودمون رو ارزشمند بدونیم.
• مطلقانگاری نتیجۀ تستهای شخصیتشناسی کار نادرستیه و این تستها فقط ابزاری برای شناخت بهتر خودمون در کنار بقیۀ ابزارها مثل تجربه کردن، از خود نوشتن، مشاوره و روانکاوی هستند. نتایج تستهای شخصیتشناسی وقتی در کنار تجربههای روزمرۀ ما قرار میگیره؛ کمکم به درک بهتر ما از خودمون منجر میشه و نباید از یک تست، انتظار نتیجۀ آنی، دقیق و قطعی رو داشته باشیم.
• برای موثر بودن تست دیسک لازمه چند ساعتی رو به بررسی نتایجش و روزهایی رو به پیگیری رفتارهامون اختصاص بدیم و اینکه بدونیم تست دیسک زمانی برامون موثر بوده که تونسته باشیم رفتارمون رو بهبود بدیم، چون نتایج DISC مشخص و مستقیمه و پیشنهاداتی که ارائه میده، به خوبی قابلاجراست.

کجا میشه آزمون دیسک رایگان رو انجام داد؟ چند سوال داره و پاسخ دادن بهش چقدر طول میکشه؟

تستهای شخصیتشناسی باید با حوصله پاسخ داده بشن و حتی برای اطمینان از نتیجه، میشه چند ورژن از یک تست رو در سایتهای مختلف انجام داد. این کار برای تست دیسک ممکنه، چون سوالات زیادی نداره و در حدود ۳۰ سواله که در حدود ۱۵دقیقه قابل پاسخگوییست.

تست دیسک در مجموعههای مختلف و برای اهداف کاربردی زیادی ارائه میشه و قیمتهای مختلفی داره؛ آزمون دیسک رایگان رو هم میشه در سایتهای زیادی به فارسی و انگلیسی پیدا کرد. هر چند آزمون DISC رایگان معمولا نتایج مشروحی نداره ولی اطلاعات لازم رو برای شناخت تیپ رفتاریمون به ما ارائه میده.

دو نمونۀ فارسی آزمون دیسک رایگان که من انجام دادم، در سایتهای خودشناس و طرحواره بوده؛ سوالات این دو تست خیلی به هم نزدیکند ولی میشه گفت پرسشنامۀ سایت خودشناس، نگارش بهتری داره و قابلدرکتره.

نسخۀ خریدنی تست دیسک با نتایج و تفسیر کاملتر، در چندین سایت از جمله کاربوم موجوده.

دو نمونۀ انگلیسی تست DISC رایگان که من انجام دادم در این دو سایت بوده (+ و +). نتایج این دو تست هم به هم نزدیک و مشابه نمونههای فارسیه. نتیجۀ تست در هر دو سایت خیلی کوتاه و در حد بیان امتیاز در چهار مولفۀ اصلیه.

تنها نکته مثبت تستهای انگلیسی، نگارش بهتر سوالات و گزینهها بود. گزینهها برعکس تستهای فارسی که چند صفت بودند، بیشتر رفتار رو توصیف میکرد. اگه زبان انگلیسی نسبتا خوبی دارید تست انگلیسی رو پاسخ بدید؛ البته یک سری اصطلاحات عامیانه هم در سوالات و گزینهها وجود داره که ممکنه درک نکردنشون، در دادن پاسخ دقیق، ایجاد مشکل کنه. البته من با چندتا سرچ کارم رو راه انداختم.

دانلود پرسشنامه DISC و چند نمونه تحلیل آزمون دیسک:

برای مقایسۀ نتایج چند سایت ارائهدهندۀ تست دیسک، میتونید چند نمونه تفسیر تست DISC رو از اینجا دانلود کنید: تفسیر تست DISC کاربوم برای تیپ رفتاری D بالا، تفسیر تست DISC کلینیک کسبوکار ایرانیان برای تیپ رفتاری C بالا و تفسیر تست DISC نوتریکا برای تیپ رفتاری S بالا.

همچنین برای دانلود پرسشنامه DISC به همراه شیوۀ نمرهدهی و شناخت تیپ رفتاری میتونید از اینجا اقدام کنید.

نتیجۀ تست دیسک من و اینکه چه کمکی به من کرد:

من تست DISC رو قبلا هم انجام داده بودم و نتیجه کموبیش همین عکس پایین بود؛ الان هم علاوه بر سایت خودشناس در سه سایت دیگه تست رو انجام دادم و سعی کردم با دقت کامل جواب بدم. (نتیجۀ سه سایت دیگه هم + و + و + بود). پس طبق تجربۀ من تکرار تست یا گذر زمان از انجام تست، نتیجه رو چندان عوض نمیکنه.

البته چون من کاملا درونگرا هستم برام از اول مسلم بود که در C و S نمرۀ بالایی میگیرم که در همۀ این آزمونها به همین صورت بود و تیپ من رو CS به میزان تقریبا برابر نشون میداد. این تیپ رفتاری به خوبی چالش همیشگی من رو نشون میده که دوست دارم کارم عمیق و دقیق باشه (C) ولی دوست دارم در ارتباط با انسانها هم باشه و کار علمی صرف رو دوست ندارم (S). این موضوع تا الان برای من یک پارادوکس حل نشدنیه.

یه مسئلۀ جالب دیگه این بود که افراد با تیپ S دوست دارند اطلاعات جمع کنند و آهسته کار کنند و تیپ C میخوان دقیق و بیعیب کار کنند؛ من هر دو رو دارم و کارهام خیلی کنده. نیروی مقابل این موضوع در مولفۀ D یعنی به دنبال نتیجه و اتمام کارها بودنه؛ من لازمه مولفههای D مثل اولویتبندی کارها و ایجاد یک فشار درونی برای به سرانجام رسوندن کارها رو تقویت کنم.

مولفۀ I هم در من پایینه و اهل گرم گرفتن با دیگران و کارهای شادمانه نیستم ولی صمیمی و سازگار بودن که از خصوصیات S بالاست به کمکم اومده و مشکل ارتباطی زیادی پیدا نکردم.

بیشترین مشکلات فردی و شغلی من به خاطر مولفۀ D پایینه و اون رفتارهایی که بهم کمک میکنه شرایط رو بهتر پیش ببرم، روشن کردن نتیجۀ دلخواه از هر کار، سریعتر تصمیم گرفتن و عمل کردن و جسورتر بودن در پیشبرد کارهامه.

ما همه طبق مدل رفتاری دیسک، ترکیبی از هر چهار مولفۀ رفتاری هستیم و از هر کدوم مقداری داریم و با تلاشمون میتونیم معایب تیپ رفتاریمون رو رفع کنیم و به پختگی رفتاری برسیم.