وب کوئست چیست؟

وب 1 1

برنی دوج (Bernie Dodge) و تام مارس (Tom March) مدل وبکوئست را در سال 1995 در دانشگاه ایالتی سن دیگو توسعه دادند.

برنی دوج | وب کوئست چیست

تعریف اولیه وب کوئست و غالباً نقلشده “برنی” بیان میکند:

«WebQuest وب کوئست یک فعالیت تحقیق محور است که در آن برخی یا تمام اطلاعاتی که یادگیرندگان با آن تعامل دارند از منابع موجود در اینترنت بدست میآورند.»

به عبارت دیگر وب کوئست یک مدل یا شیوه یاددهی- یادگیری که مبتنی بر این است که همه یا بیشتر اطلاعاتی که برای یادگیری میگیرید از فضای وب است یعنی وب به شما آموزش میدهد، وب از شما آزمون میگیرد، وب شما را ارزیابی میکند و وب شما را جهت دهی میکند.

براساس گذر زمان و تغییرات شگرفت فناوری اطلاعات اساتید دانشگاه معتقد هستند که یک شیوه نوین برای آموزش نیروی متخصص و ماهر در تمام زیر نظام های آموزشی در دنیا توجه ویژه به آن شده است و باید همه از این شیوه برای آموزش استفاده کنند.

• وب کوئست یک تسهیلگر (یک مکمل آموزش)،یک فرایند یادگیری به منظور توسعه مهارتهای فردی و مشارکت در یک فرایند کاری است.

• وب کوئست رویکرد نوآورانه و یادگیرنده محور مبنتی بر فعالیتهای توام با تلاش و جستجو جهت یادگیری است که از فناوری اطلاعات و ارتباطات برای درگیر ساختن یادگیرندگان بصورت انفرادی و یا مشارکتی در جهت جستجو، تحقیق و ترکیب دادهها در مسیر ساخت دانش و یا معنای جدید آن بهره برد.

نکته خیلی مهمی که در این زمینه مورد سوال اساتید دانشگاه است این است که آیا با نگاه وب کوئستی تولید محتوا برای نسل جدید تولید شده است؟

هدف از وب کوئست چیست؟

به گفته برنی دوج WebQuest وب کوئست را میتوان براساس اهداف بلند مدت و کوتاه مدت بررسی کرد.

وب کوئست کوتاه مدت

یک آموزش وب کوئست کوتاه مدت را میتوان در یک جلسه تا سه جلسه تمام شود. روش کوتاه مدت را میتوان بصورت بوت کمپ در یک یا چند روز به یادگیرندگان ارائه کرد اما میزان محدودی از اطلاعات جدید را برای درک و پردازش یادگیرندگان ارائه میدهند.

وب کوئست بلند مدت

وب کوئست بلند مدت در یک هفته تا یک ماه (یا بیشتر) طراحی میشوند. اکثر یادگیرندگان میخواهند اطلاعات جدید را تحلیل نموده و یا توضیح و ترکیب نظرات خود، آنچه را درک کردهاند به شکلی معین نشان دهند.

وب کوئستها متفاوت شدهاند، بطور دقیق، گذشته و حال آنها باهم تفاوت چشم گیری دارند. و باید با نگاه جدیدی به آن نگریست و نمیتوان با دید سال 1995 مورد بررسی قرار داد! باید آن را بصورت یک بستر آموزشی برای دانش آموزان، دانشجویان و هر فردی که به دنبال یادگیری در هر علم و تخصصی است مورد توجه بسیار ویژه قرار بگیرد.

گذشته و حال حاضر وب کوئست

با پیشرفت فناوری اطلاعات، وب کوئست بلند مدت و وب کوئست کوتاه مدت دیگر جایگاهی ندارد، چرا که نیاز روزمره یادگیری شناخته میشود و برای نسل آینده باید مورد توجه بیشتری از جانب دولتها، دانشگاهها و مراکز آموزشی قرار گیرد.

در سالهای گذشته اگر کسی قرار بود آموزش و تخصصی را یادبگیرد حتما باید از روستا، شهر خود مسافت طولانی را برای فراگیری آن طی میکرد. اما با پیشرفت وب کوئست حتی میتوان بدون مهاجرت به کشور دیگر جدیدترین و بروزترین علوم و مهارتها را فراگرفت.

مزایای استفاده از وب کوئست

• کمک به یادگیری مشارکتی:

در فرآیند یاددهی-یادگیری بصورت مشارکتی (Team Learning) همه افراد حضور پیدا میکنند و به کمک هم فرایند آموزش را سپری میکنند.

• کمک به تقویت حل مسئله:

برای حل مسئله دیگر یک نفر فکر نمیکند بلکه یک تیم برای حل مسئله تلاش و همفکری میکنند و افراد، دانش و یافتههای خود را به رایگان به اشتراک میگذارند.

• کمک به شکل دهی تفکر صحیح:

در این روش کمک میکند به شکل دهی تفکر صحیح، به دلیل اینکه وب کوئست باعث یادگیری مشارکتی میشود و به تقویت حله مسئله کمک میکند دیگر یک فرد با دانش خود به موضوع نگاه نمیکند بلکه وب کوئست باعث ایجاد خرد جمعی میشود و با تبادل نظر به بهترین راه حل میرسیم.

• کمک به ارزیابی عینی:

در وب کوئست به طور دقیق میتوان بررسی کرد که چه چیزی را مورد بررسی قرار دادهایم و نتیجه آن دقیقا چه چیزی شده است. (چه کاشتهایم و چه برداشت کردهایم)

• تقویت یادگیری اجتماعی:

با یک مثال این موضوع را بررسی میکنیم: در سرمای دی ماه سال 1401 بطور مشخص مشاهده کردیم که میانگین مصرف گاز کشور دو و نیم برابر سرانه دنیا است و در مدت دو هفته صدا و سیما تلاش میکرد تا به مردم آموزش دهد مصرف گاز خود را کاهش دهند، درصورتی که در فرآیند یاددهی-یادگیریهای اجتماعی میتوان موضوعات مختلفی را به عموم مردم آموزش داد و سطح مشارکت و همکاری مردم را در مسائل مختلف جامعه افزایش داد.

• تقویت یادگیری شناختی
• تقویت یادگیری فعال

در هرم یادگیری در سه بخش پایینی هرم (بحث و تبادل نظر، تمرین و تکرار و آموزش به دیگران) بیشترین تمرکز وبکوئست در این سه بخش متمرکز است.

• افزایش انگیزه
• تقویت تفکر محتوایی
• تقویت تفکر انتقادی
• تقویت تفکر خلاق
• کاهش اضطراب

با توسعه فناوری اطلاعات و اینترنت، سرعت آموزش را بسیار افزایش پیدا کرده است و دانش علوم رایانه را برای عموم متحول کرده است. وبکوئست بخش زیادی در آموزش الکترونیکی را برعهده دارد و باید یک ظرفیت جدیدی در آموزش مورد توجه قرار بگیرد.

با پیشرفت تکنولوژی باید واقعیت افزوده و بازیهای رایانهای و تلفن همراه را به بخش آموزش اضافه کرد تا بهرهوری آموزشی بالا برود. همه این موارد در شبکههای اجتماعی برای اصلاح ذهن و روشهای مدلهای آموزشی است.

معرفی ابزارهای آموزشی وبکوئست

• گوگل (Google) یکی از ابزارهای دقیق وبکوئستی است. بطور مثال برای پاسخ کوچکترین پرسش به اصطلاح آن را گوگل میکنیم. و در کمتر از چند میلی ثانیه دقیقتر پاسخها را به برمیگرداند.
• گوگل اسکولار (Google Scholar)
• ریسرچ گیت (Research Gate)
• Academia.edu
• YouTube
• Meta (Facebook, Instagram, WhatsApp)
• Bing
• Mind map
• Mendeley
• LinkedIn
• web of knowledge
• Science Direct
• ProQuest
• Scopus
• PubMed
• Publons
• DOAJ

به وسیله این ابزارها میتوانید شبکه علمی خود را بسازید و به اهداف آموزشی و علمی مدنظرتان دست پیدا کنید.

بعضی از موارد ذکر شده مثل اینستاگرام، واتساپ و… شاید به نظر بعضیهای جز شبکههای اجتماعی و یا سرگرمی باشد اما از نظر اساتید برتر دانشگاهی همه این موارد باعث ایجاد شبکه سازی و پیدا کردن مخاطب هدف برای ارائه مطالب آموزش و علمی است.

معرفی ابزارهای وبکوئست در ایران

SID

Magiran

Noormags

Aparat

Maktabkhooneh

Faradars

Chaharsoogh

Rubika

شبکههای اجتماعی یکی از ابزاهای وبکوئستی برای کشور محسوب میشود.

خلاصه مطلب

در این مقاله به وب کوئست چیست؟ را توضیح دادیم که توسط برنی دوج در سال 1995 ایجاد شد که براساس یک فعالیت تحقیق محور بر بستر وب به موضوع آموزش پرداخته میشود. از هدف وب کوئست صحبت کردیم و به مزایای وبکوئست پرداختیم و ابزارهای وبکوئست را معرفی کردیم.

منبع:

برگرفته از مطالب استاد محمد صادق بیجندی